Globaal bestaan er drie soorten autoverzekeringen. De eerste is de WA-verzekering. Deze Wettelijke Aansprakelijkheidsverzekering is wettelijk verplicht voor elke autobezitter, behalve voor mensen die met succes een beroep doen op de uitzonderingsregel voor religieus bezwaarden. Deze mensen gaan er van uit dat als er iets gebeurt, een hogere macht voor een oplossing zal zorgen.

Met een WA-verzekering is alle schade gedekt die de eigenaar van de auto door zijn schuld toebrengt aan anderen, zijn passagiers en zichzelf (bron: Consumentenbond, in pdf) Maar schade aan je eigen bezittingen, zoals je auto, vallen er niet onder. Als een aanrijding dus jouw schuld is, dan krijgt de tegenpartij z'n schade van jouw verzekeraar vergoed, maar draai jij zelf voor je eigen schade op. Ook als je auto gestolen wordt, sta je met lege handen.

De tweede soort is de WA-extra of WA-plus of Beperkt Casco-verzekering. Die biedt dezelfde dekking als een WA-verzekering, maar ook schade door brand, diefstal of een botsing met dieren is verzekerd.

De meest uitgebreide dekking biedt de all-risk-polis. Je krijgt dan alle schade vergoed, ook al is het ongeluk door je eigen schuld veroorzaakt. Alleen als blijkt dat je bijvoorbeeld dronken of onder invloed van drugs of pillen was ten tijde van het ongeluk, kan de verzekeraar weigeren uit te keren.

De vraag is dan welk type verzekering bij jouw situatie past. Rij je in een oude brik, dan is het niet handig om een dure all-risk-verzekering af te sluiten. Veel verzekeraars keren namelijk bij schade aan auto's van drie jaar of ouder maximaal de dagwaarde uit. Bij een oude auto ligt die dagwaarde uiteraard een stuk lager dan bij een nieuwe auto. Bedenk ook dat je bij een all-risk-verzekering op een nieuwe auto alleen in het eerste en soms ook in het tweede jaar de nieuwprijs vergoed krijgt. In de jaren daarna trekt je verzekeraar een afschrijvingspercentage van de schade-uitkering af.

Kost repareren meer dan de dagwaarde, dan wordt je karretje total loss verklaard. Een oude auto wordt dus eerder total loss verklaard dan een nieuwe. De Consumentenbond adviseerde in het juli-nummer van de Geldgids dan ook om nieuwe auto's alleen de eerste drie jaar all risk te verzekeren en daarna over te stappen op de goedkopere WA-casco of WA-verzekering.

Voor auto's van een jaar of zeven, acht is het financieel meestal aantrekkelijker om alleen een WA-verzekering te nemen. Alleen als je een hoge bonuskorting hebt (daarover verderop in dit artikel meer) kan het interessant zijn om je auto nog een jaartje of wat langer in een hogere dekkingsklasse te houden.

Bij het vaststellen van de premies hebben verzekeraars het land in vier regio's verdeeld. Wie in de drie noordelijke provincies, het noordelijkste puntje van Flevoland of op de Zeeuwse eilanden woont, betaalt minder dan mensen die in dichter bevolkte streken wonen. Wie in het Westen, het westelijk deel van de provincie Utrecht en het zuidelijk deel van Flevoland woont, betaalt de hoofdprijs. Daar is het nu eenmaal het drukst en is het risico op schade door aanrijdingen of criminaliteit nu eenmaal het grootst.

Behalve naar de regio kijken de verzekeraars ook naar je leeftijd, het aantal kilometers dat je per jaar rijdt, je geslacht (vrouwen krijgen vaak korting, want in tegenstelling tot wat veel mannen denken rijden vrouwen beter) en je schadeverleden. Heb je een aantal jaren schadevrij gereden, dan krijg je een bepaald percentage korting op de bruto-verzekeringspremie. Zit je in de hoogste trede van deze zogeheten bonus-malus-ladder, dan krijg je 75 tot 80 procent korting op de premie. Die kortingspercentages verschillen per verzekeraar.

Maak je brokken, dan val je weer een stukje terug op de ladder en ga je het jaar daarop meer premie betalen. Ben je een trouwe klant en rij je echt al wat jaren zonder schade, dan kan het zijn dat je niet meteen terugvalt, maar pas bij een volgende claim.

Dit bonus-malus-systeem leidt er toe dat sommige automobilisten een kleine schade niet claimen, maar uit eigen zak betalen. Dat kan goedkoper zijn dan wanneer je in de jaren daarna een hogere premie zou betalen, doordat je een of meer treetjes op de bonus-malus-ladder zakt. Overleg bij schade dus eerst met je verzekeraar of je terugvalt en zo ja hoe ver.

Helaas heeft het systeem nog een ongewenste kant: uit angst om na een schade aan spullen van anderen gestraft te worden met een hogere verzekeringspremie kiezen steeds meer brokkenmakers er voor na een aanrijding door te rijden en zich niet te melden. Overbodig te melden dat dit strafbaar is.

Ben jij slachtoffer van zo'n doorrijder, dan kun je proberen je schade te verhalen bij het Waarborgfonds Motorverkeer. Het Waarborgfonds zal proberen de schade op de dader te verhalen. Lukt dat niet, dan keert het fonds jouw schade uit. De middelen van het Waarborgfonds worden opgehoest door de mensen die wel netjes premie hebben betaald. Hoe meer doorrijders er dus komen, hoe meer premie er in het fonds gestort moet worden. De 'goeden' moeten dus onder de 'kwaden' lijden.

Is het interessant naar een andere verzekeraar over te stappen? Die vraag is niet met een eenvoudig ja of nee te beantwoorden. Dat komt onder meer doordat verzekeraars met verschillende criteria werken om te bepalen in welke trede van het bonus-malus-systeem je komt. Bovendien verschilen de kortingspercentages per trede. Vraag dus eerst bij verschillende aanbieders offertes op.

De Consumentenbond vond uit dat verschillende internetverzekeraars goedkoper zijn dan de aanbieders die bij vergelijkingssites als goedkoopste uit de bus komen. Dat komt doordat zij niet in de vergelijkingssoftware zijn ingevoerd. Met name Ineas, Orion Direct en Verzekeruzelf.nl kwamen bij de bond regelmatig als goedkoopste uit de bus. Ook de Hema, Interpolis, Bruns ten Brink en de regionale aanbieder ZLM kwamen vaak als voordelig naar voren.