Bij het aangaan van de verzekering wordt een verzekerde som vastgesteld, die:

  • het bedrag is waarvoor de verzekerde zijn belang wenst te dekken;
  • het maximum aangeeft tot waar schade wordt vergoed;
  • het bedrag aangeeft waarover de premie wordt berekend.

Bij een schade van enige omvang wordt vastgesteld of de verzekerde som wel in overeenstemming is met de waarde van het verzekerde object. Als het goed is, is de verzekerde som gelijk aan de werkelijke waarde. De verzekerde som kan echter ook hoger of lager zijn dan de werkelijke waarde. Ook kan het voorkomen dat hetzelfde object dubbel verzekerd is. Deze gevallen worden respectievelijk genoemd:

  • onderverzekering;
  • oververzekering;
  • dubbelverzekering.

Onder-, over- dan wel dubbele verzekering heeft gevolgen voor de hoogte van de uitkering.

Onderverzekering

Bij onderverzekering is de verzekerde som lager dan de werkelijke waarde. In de verzekeringsrecht is bepaald dat een verzekeraar niet tot meer schadevergoeding kan worden verplicht dan het bedrag van de verzekerde som (Art. 7:960 BW}. De wet schrijft ook voor dat de schadeuitkering in dit geval naar evenredigheid plaats moet vinden.

Oververzekering

Van oververzekering is sprake wanneer de verzekerde som hoger is dan de werkelijke waarde. Aangezien de wet heeft bepaald dat een verzekerde na een schade niet in een betere positie mag komen te verkeren, wordt de schadeuitkering begrensd op de werkelijke waarde. Elke schade wordt volledig vergoed, maar de verzekerde ontvangt nooit meer dan de werkelijke schade.

Dubbelverzekering

Het kan voorkomen dat dezelfde schade door meer dan één verzekering wordt gedekt. Net als bij oververzekering geldt ook hier dat de verzekerde niet in een betere positie mag komen te verkeren. Hoe wordt gehandeld staat beschreven in art. 7:961 BW. Tenzij de polisvoorwaarden iets anders bepalen, mag de verzekerde zelf uitmaken welke verzekeraar hij tot schadevergoeding aanspreekt. De verzekeraars hebben vervolgens onderling verhaalsrecht.

Indexatie

Bij opstal- en inboedelverzekeringen is het gebruikelijk dat het verzekerd bedrag jaarlijks wordt geïndexeerd. Het Centraal Bureau voor de Statistiek stelt jaarlijks de bouwkostenindex en de inboedelindex vast. Aan de hand van deze indexcijfers worden de verzekerde bedragen (en daarmee de premies) verhoogd. In 2005 was er voor het eerst in de geschiedenis een negatief indexcijfer voor bouwkosten, waardoor de verzekerde bedragen werden verlaagd.