De Nederlandse Grondwet stelt:

De overheid treft maatregelen ter bevordering van de volksgezondheid

De Nederlandse staat heeft gekozen voor een systeem dat medische zorg voor iedereen financieel bereikbaar maakt. Het
Nederlandse zorgverzekeringstelsel bestaat uit twee volksverzekeringen:

  • Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)
  • Zorgverzekeringswet (ZVW)

De AWBZ komt van rechtswege tot stand. De AWBZ verzekert 15 'functies' (zoals verpleging in een verpleeghuis) en wordt uigevoerd door de zorgverzekeraars.

De ZVW bepaalt dat elke Nederlands ingezetene verplicht verzekerd is op de basisverzekering, welke kosten de basisdekking vergoedt en waaraan de verzekeraars moeten voldoen. In een aparte wet, de Wet op de zorgtoeslag, wordt geregeld dat de overheid bijdraagt in de premies voor ingezetenen met een laag inkomen.